Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında, taraflardan birine yapılacak saldırının tümüne yapılmış sayılacağı tarihi Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a yaptığı çalışma ziyareti sırasında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında bölgesel güvenliği güçlendirmesi beklenen tarihi Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalandı. Anlaşma, üç ülkenin savunma kapasitelerini birleştirerek küresel barışa katkı sağlamayı amaçlıyor.
Bölgesel sahiplenme ilkesiyle yürütülen uzun soluklu diplomatik çalışmaların sonucunda ortaya çıkan anlaşma, kolektif caydırıcılığın artırılmasına odaklanıyor. Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkını temel alan bu anlaşmaya göre, taraflardan birine yapılacak silahlı saldırı, diğerlerine de yapılmış sayılacak.
Mekke Anlaşması, savunma odaklı bir iş birliği niteliği taşıyor. Herhangi bir ülkeyi hedef almayan anlaşma, mevcut diyalog kanallarını açık tutarak külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışını benimsiyor. Anlaşma, askeri operasyonel iş birliğinin yanı sıra savunma sanayii alanında da stratejik ortaklık ve entegrasyon öngörüyor.
Üç ülkenin askeri birimlerinin birlikte çalışabilirliğini geliştirmeyi amaçlayan düzenleme, bölgesel istikrarı sağlamaya yönelik “Terörsüz Bölge” hedefine de stratejik bir katkı sunacak. Bu ortaklığın saldırgan bir askeri cephe veya çevreleme girişimi olmadığı, aksine bölgesel huzuru destekleyici bir mekanizma olduğu vurgulandı.
Anlaşma, Türkiye’nin NATO üyeliği veya diğer bölgesel ortaklıklarına bir alternatif değil, bu yükümlülükleri tamamlayıcı bir yapı olarak değerlendiriliyor. Türkiye açısından küresel deniz ticaret yollarının güvenliğinin artırılması, ihracat ve enerji tedarik süreçlerine ivme kazandırılması hedefleniyor. Bu iş birliğiyle, Türkiye’nin bölgesel nüfuzunu ve tecrübesini bölgenin diğer güçlü aktörleriyle birleştirmesi, ekonomik istikrarın korunması ve enerji güvenliğinin sağlanması amaçlanıyor.
Anlaşmanın bilgi notunda, Türk askerinin her bölgesel krize otomatik olarak gönderilmeyeceği belirtildi. Kuvvet kullanımı ve askeri harekat kararlarının, Türkiye Cumhuriyeti’nin anayasal düzeni ve ulusal karar mekanizmaları çerçevesinde alınmaya devam edeceği kaydedildi. Anlaşma, Anadolu’dan Hicaz’a uzanan bir kardeşlik hattını temsil ederken, ortak tarih, inanç ve dayanışma bağlarına dayanan tarihi bir sorumluluğun stratejik karşılığı olarak nitelendirildi.
