Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, ABD’nin İran’a yönelik adımları ve BAE tankerlerine yönelik saldırılar küresel piyasalarda düşüşe neden oldu. Petrol fiyatları yükselirken, enflasyon ve faiz beklentileri piyasaları etkiliyor.
Orta Doğu’da artan tansiyon ve karşılıklı saldırılar, küresel pay piyasalarında düşüş eğilimini sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını açıklaması, gerilimi tırmandırdı.
İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesine izin vermeyeceklerini belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise mutabakatın kriz sürecine girdiğini ifade etti.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güney koridorunda BAE’ye ait 2 tankerin İran’a ait seyir füzeleriyle hedef alındığını duyurdu. Saldırıda 1 mürettebat hayatını kaybederken, 8 personel yaralandı. Bu olaylar, Hürmüz Boğazı’nın kontrolüne ilişkin iki ülke arasındaki çelişkili açıklamalarla birleşince yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oldu.
Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman’ı kapsayan saldırıların ardından Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün kendilerinde olduğunu iddia eden açıklamalar, diplomatik süreci tehlikeye attı. Yeniden başlayan saldırılar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığı konusunda endişeleri artırdı.
ABD ve İran arasındaki gerilim, petrol fiyatlarını yükseltirken, Hürmüz Boğazı üzerindeki çatışmaların enerji arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri piyasalarda risk algısını yükseltiyor.
Yapay zeka hisselerindeki aşırı yükselişe dair endişeler ve yarı iletken piyasasındaki dalgalanmalar, teknoloji sektörünün istikrarlı bir ivme yakalamasını zorlaştırıyor. ABD’de bugün açıklanacak enflasyon verisi, piyasaların ana gündem maddesi konumunda.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda para politikasında sıkılaştırmanın gerekebileceğini belirtti. Fed Başkanı’nın Kongre’deki sunumu da piyasalar tarafından yakından takip edilecek.
Bilanço döneminin başlamasıyla birlikte piyasalardaki oynaklığın artması bekleniyor. Bank of America, Wells Fargo, Citigroup, Goldman Sachs ve JPMorgan gibi büyük ABD bankalarının açıklayacağı bilançolar yatırımcıların radarında.
ABD federal hükümeti, haziranda 120 milyar dolarla beklentilerden az bütçe açığı kaydetti. ABD’nin İran’a yönelik saldırıları, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişelerini artırarak Brent petrolün varil fiyatını 85 doların üzerine taşıdı. Brent petrolün 85 doları aşması, Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik beklentileri güçlendirerek pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor.
Analistler, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının küresel ham petrol arzında aksamalara yol açabileceği ve enflasyon endişelerini yeniden canlandırarak küresel faiz oranlarına ilişkin belirsizliği artırdığı görüşünde. Bu durum, petrol fiyatlarından kaynaklı artan enflasyonist endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin yatay seyretmesine neden oluyor.
Dolar endeksi düşüşe geçerken, altının ons fiyatı yatırımcılara alım fırsatı sunarak artış gösterdi. New York borsasında ise ABD-İran gerilimi ve teknoloji hisselerindeki satış baskısıyla negatif bir seyir izlendi. Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri değer kaybetti.
Avrupa borsaları, jeopolitik gerilimlere rağmen alış ağırlıklı bir seyir izledi. Telekomünikasyon ve enerji hisselerindeki yükselişler kayıpları telafi ederken, teknoloji hisselerindeki düşüşler iyimserliği sınırladı. Avrupa tahvil piyasalarında satış baskısı öne çıkarken, İngiltere Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği tahmin ediliyor.
Asya piyasaları ise satış baskısı altında negatif bir seyir izledi. Çin’in haziran ayı ihracatı beklentilerin üzerinde artarken, Güney Kore Merkez Bankası’nın enflasyonist baskılar nedeniyle politika faizini artırması bekleniyor. Japonya’da sanayi üretimi beklentilerin altında arttı. Nikkei 225, Kospi, Şanghay bileşik ve Hang Seng endeksleri geriledi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,60 değer kaybederek 14.092,02 puandan tamamladı. Dolar/TL ise hafif artışla işlem görüyor. Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD enflasyon verisi ve Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin haber akışının takip edileceğini belirtiyor.
