İran semalarında düşen F-15 pilotunun kurtarma sonrası ifadesi ABD istihbaratını alarma geçirdi. Pilotun gördüğü ‘denizanası’ benzeri drone oluşumu, yeni teknolojilere işaret ediyor.
Nisan ayında İran semalarında düşen bir ABD F-15 savaş uçağının pilotu, kurtarıldıktan sonra verdiği ifadede gökyüzünde gördüğü sıra dışı drone oluşumunu anlattı. Pilot, uçağından fırlamadan önce havada koordineli hareket eden çok sayıda İran drone’u gözlemlediğini belirtti. Bu gözlem, ABD istihbarat birimleri arasında İran’ın drone teknolojisindeki potansiyel yeni kabiliyetleri üzerine tartışma başlattı.
CNN International’a konuşan kaynaklara göre, pilot drone’ların tek tek değil, adeta birbirine bağlı bir ağ gibi hareket ettiğini tarif etti. İddiaya göre, büyük drone’ların altında daha küçük drone’lar bulunuyordu ve bu yapı bir ‘denizanası’nı andırıyordu. Bir kaynak, pilotun tanımını, “Büyük drone’ların altında bacak gibi görünen küçük drone’lar vardı. Birlikte hareket ediyorlardı” şeklinde aktardı. Başka bir kaynak ise pilotun adeta bir ‘drone’dan mayın tarlası’ gördüğünü söylediğini belirtti.
Pilotun bu dikkat çekici ifadesi, ABD istihbaratında İran’ın daha önce değerlendirilmeyen yeni bir drone teknolojisi geliştirmiş olabileceği ihtimalini gündeme getirdi. Ancak, kazanın ardından pilotun yaşadığı sarsıntı nedeniyle, gördüklerinin ne kadar net hatırlanabildiği konusunda da değerlendirmeler yapıldı. İstihbarat yetkilileri, pilotun gerçekten bilinmeyen bir drone kabiliyetine mi tanık olduğunu, bunun bir İran denemesi mi olduğunu yoksa çölde oluşan bir serap mı gördüğünü sorguladı. Pilotun ifadesini alan yetkililerin, “Gördüğünü söylediğin şeyden emin misin?” şeklinde sorgulama yaptığı aktarıldı.
F-15 uçağının düşme nedenine ilişkin araştırmalar sürerken, pilotun gördüğü drone formasyonunun kazada rol oynayıp oynamadığı olasılığı da değerlendiriliyor. Kaynaklara göre, pilotun anlattığı sistemin teknik karşılığı ‘one-to-many meshed networking’ yani ‘tek merkezden çoklu drone ağı’ olarak biliniyor. Bu sistem, bir operatörün aynı anda birden fazla drone’u yönlendirmesine imkan tanıyor. ABD istihbaratının daha önce İran’ın bu seviyede bir kabiliyete sahip olduğunu değerlendirmediği, ancak İran’ın drone teknolojisini geliştirmek için Rusya ve Çin’den destek aldığına dair raporların bulunduğu belirtildi.
Drone savaşı ve savunma teknolojileri uzmanı Emma Bates, CNN’e yaptığı değerlendirmede, böyle bir sistemin ciddi bir tehdit oluşturabileceğini söyledi. Bates, drone’ların belirli bir şekli koruyarak koordineli hareket edebilmesi ve üzerinde patlayıcı taşıması halinde bunun çok etkili bir saldırı yöntemi olabileceğini ifade etti. Bu iddia, ABD ile İran arasında yürütülen müzakere sürecinin devam ettiği bir dönemde ortaya çıktı.
